Medical Escort (Tıbbi Refakatçi) Nedir? Tarifeli Uçuşlarda Güvenli Hasta Transferi

Medical escort / tıbbi refakatçi, tarifeli uçuşla seyahat edebilen ancak uçuş boyunca klinik izlem gerektiren hastalara eşlik eden profesyonel sağlık personelidir. Amaç “sadece yanında bulunmak” değil; uçuş öncesi hazırlık + uçuş içi takip + iniş sonrası devir süreçlerini klinik ve lojistik olarak yönetmektir.

1) Medical escort hangi hastalarda gerekir?

• Yakın izlem gerektiren kronik hastalıklar (komorbidite yüksek)

• Yeni taburculuk sonrası stabil ama riskli hasta grupları

• Oksijen desteği / nebulizasyon planı gereken durumlar

• Uzun uçuşta medikasyon takibi gereken hastalar

• Kognitif/psikiyatrik hassasiyet nedeniyle güvenli eşlik gerekenler

2) Refakatçi ekibi nasıl seçilir?

“Tek doğru yok”; vaka bazlı seçilir:

• Paramedik/ATT: stabil hastada pratik saha yönetimi, acil yaklaşım

• Hemşire: medikasyon/monitorizasyon gereksinimi yüksek hastalar

• Hekim: komplikasyon riski yüksek, ileri karar ihtimali olan hastalar

• Birçok organizasyon, ekip seçiminde ulusal mevzuat ve uluslararası standartlara (IATA/EASA/SHGM gibi çerçeveler) uyum hedefler.

3) Uçuş öncesi 5 kritik hazırlık

• Fit to fly tıbbi değerlendirme (uçağa uygunluk)

• İlaç listesi + uçuş saatine göre doz planı

• Oksijen/aspirasyon ihtiyacı ve “yedek plan”

• Dokümantasyon: raporlar, epikriz, iletişim bilgileri

• Kara ambulansı bağlantıları ve zaman çizelgesi

4) Uçuş sırasında refakatçinin yaptığı işler

• Vital bulguların periyodik takibi (vaka ihtiyacına göre)

• Semptom yönetimi: ağrı, bulantı, anksiyete, dispne

• Risk yönetimi: dehidratasyon, immobilite, tromboz önlemleri

• Kabin ekibiyle koordinasyon: yerleşim, ihtiyaç bildirimleri

• Olay olursa: protokole uygun acil yaklaşım + raporlama

5) İniş sonrası: devir ve süreklilik

Asıl kalite göstergesi, hastanın varış hastanesine sorunsuz devri ve tüm sürecin kayıt altına alınmasıdır:

Klinik özet

• Uçuş içi gelişmeler

• Verilen ilaçlar / müdahaleler

• Öneriler ve risk notları